Avukat Gonca Karakaptan

Avukat Gonca Karakaptan

avukat izmir Tag

by Avukat Gonca Karakaptan6 Temmuz 2021 Basında Biz0 comments

Beyaz Kod: Uygulanma Şekli, İşlevselliği ve Uygulamadaki Sorunlar

Hukuk köşemizin bu sayımızdaki konusu, sevgili Av. Gonca Karakaptan ile bana çokça gelen bir soru olan “Beyaz Kod” konusu üzerine sizlerin yerine sorduğum soruların cevaplarını zevkle okumanız dileği ile….

 

Av. Gonca Karakaptan kimdir?

gonca karakaptan

Çok konuşuyorsun, “sen Avukat ol” lafına inanarak mesleğe adım atmıştır. Yapamazsın diyenlere aldırmadan genç yaşında emsal davaya imza atmıştır, sayesinde artık; kimse, kimsenin vergileriyle maaşını almamaktadır. Haksızlığa gelemez, kolay kolay pes etmez. Kedisinin anası, kendi bürosunun ve de TATD’ nin avukatıdır.

 

Sağlık sektörü dışındaki okurlarımız ve mesleğe yeni başlayacaklar adına öncelikle sormak isterim, “Beyaz Kod” nedir?

“Beyaz Kod” sağlık çalışanlarına yönelik şiddeti önlemek için kullanılan bir tedbir ve acil durum yönetim aracıdır. Sağlık çalışanları sözlü yahut fiziksel şiddet olaylarına maruz kaldıklarında gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması ve bu şiddete karşı yasal sürecin başlatılması için beyaz kod bildiriminde bulunulur.

 

Beyaz kod sonrası hukuki süreç nasıl işliyor?

Beyaz kod bildirimi Başhekimlik, Emniyet gibi ilgili makamlara doğrudan ulaşıyor. Taraf ifadeleri ve darp varsa adli olgu raporu gibi temel belgeler dosyaya girdikten sonra, dosya Savcılığa sevk ediliyor. Savcı’nın dosyada eksik gördüğü hususlar varsa sizi bir de kendisi ifadeye çağırabilir, ama genellikle emniyette alınan ifade yeterli bulunuyor ve dava aşamasına gelinene dek hekimin adliyeye gitmesini gerektirecek bir durum olmuyor.

Tehdit suçu uzlaştırma kapsamında olduğu için, eğer olayımız tehditse, soruşturma süreci uzlaştırma aşamasından geçiyor. Bazı hekimlerimiz saldırgan şahıs ceza alsın diye uzlaşmayarak dava sürecine girmeyi tercih ederken, bazı hekimlerimiz uzlaşma aşamasında hastaneye malzeme aldırma yahut hayvan barınaklarına bağış gibi, saldırgan şahsın eskaza topluma faydalı bir şey yapması karşılığında uzlaşmayı kabul edebiliyor. Savcı iddianamesi tamamlandıktan sonra ise doğrudan kamu davası açılıyor.

 

Hekim beyaz kod verdikten sonra şikayetini geri çekse dahi olay kamu davası olarak devam ediyor mu? Yoksa tamamen kapanmış mı oluyor?

Beyaz kod davaları kamu davası niteliği taşıdığı için, hekim hangi aşamada şikayetini geri çekerse çeksin dava kendiliğinden devam ediyor. Fakat uğraş gerektiren bazı davalarda, “ortada şikayet yoksa olay anlatıldığı kadar ciddi olmayabilir demek ki” bakış açısıyla sanık düşük ceza veya beraat alabiliyor.

Biliyorum o yoğun tempoda adliyeye gidip duruşma beklemek yorucu ama açıkladığım sebepten ötürü, hekimlerimizin her davada şikayetçi ve takipçi olmalarında fayda olduğunu bilmelerini istiyorum.

 

İlk duruşmada hakimler rutin olarak “şikayetçi misiniz” ve “davaya katılmak ister misiniz” diye soruyor. Katılma talebi dediğimiz şey nedir?

Şikayetçi olmakla davaya katılmanın hukuki mahiyeti farklıdır. Davaya katılmak, davanın tarafı olmak anlamına gelir ve “katılan” sıfatına sahip olmak kişiye bazı haklar kazandırır (karara itiraz etmek gibi).

Örneğin, “şikayetçiyim ama katılmak istemiyorum” derseniz, davada taraf olamazsınız, dolayısıyla sanık hakkında beraat kararı verilmesi halinde üst mahkemeye itiraz edemezsiniz. Tavsiyem, hekimlerimizin yargılamada eksik/hatalı buldukları durumlara karşı söz hakkına sahip olabilmeleri için katılmak istediklerini söylemeleri yönünde.

 

Bildiğim kadarıyla, Derneğimizin beyaz kod davalarında üye hekimler için yaptığı girişimler var. Bunlardan biraz bahsedebilir misiniz?

Evet, üyelerimiz adına beyaz kod davalarına Dernek hizmeti kapsamında ücretsiz hukuki destek veriyoruz. Davalarını Savcılık aşamasından karar aşamasına dek onlarla birlikte takip ediyoruz. Şimdilik Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden talep gördük, davalarımız devam ediyor, üyelerimizin bu konudaki hukuki destek taleplerinin zamanla her bölgeye yayılacağını düşünüyoruz.

 

Beyaz Kod sistemi yeterince işe yarıyor mu sizce?

Esasen yetersiz kalsa da işe yaradığına inanıyorum. Hekimlerimiz umudu kesmiş gibi görünüyor, onlara “evet, eğer sicili temizse HAGB(Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) alıp hapse girmeyecek, ama 5 yıllık süre boyunca başkasına ağzını açıp tek laf etmeye korkacak. Yok korkmayacak kadar pişkinse de belasını zaten başkasından bulup ikinci olayında hapse girecek, bizim davamız buna zemin hazırlayacak” diyorum.

Bu sebeple beyaz koddan umutlarını kesmemelerini önersem de, beni esas üzen, sağlık çalışanlarını korumak amaçlı düzenlenmiş halihazırda mevcut kanun maddelerinin dahi uygulanmasında sorunlar yaşanması. Bu durum, medyaya da yansıyan tatsız olayların son bulmasının uzun süreç ve yoğun uğraşlar gerektirdiğini gösteriyor.

 

Bu bahsettiğiniz uygulama sorunu olan kanun maddesini biraz açabilir misiniz?

“Sağlıkla İlgili Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 21. maddesi gereğince, kasten işlenen suçlarda yani hakaret, tehdit, darp gibi beyaz kodu kapsayan her tür suçta, şüpheli şahıs kolluk görevlilerince alıkonulup savcı karşısına çıkarılmalı. Bu, eğer nöbetçi savcı hemen görmek istemiyorsa şüphelinin bir gece nezarette kalması anlamına geliyor.

Bazı davalardaki sanık profili, genç olsun yaşlı olsun histerik tavırlarından yahut hekimlere negatif bakış açısından ötürü saldırgan tavır sergileyen insanlar. Sicili temiz bu profil açısından bir gece nezarette kalmak çok büyük bir caydırıcılık içerecektir.

Fakat maalesef ki bazı üyelerimizden aldığım bilgiye göre, kendisine hakaretler tehditler savuran kişi, ifadesi alındıktan sonra kolluk görevlilerince gereği yapılmadığı için elini kolunu sallayarak hekim arkadaşın etrafında dolanmaya devam ediyor. Bu durum, doğal olarak çalışma ortamının güven hissini ve hekimlerin çalışma şevkini yok ediyor.

 

Açıkçası karakolda ifade vermek, bazen hekimler için yorucu olabiliyor. (Özellikle nöbet çıkışı olanlar için) Hekim Beyaz Kod verdikten sonra ifadesini nöbetten çıkıp ilgili karakola gidip vermek zorunda mı? Polisler hekimin beyaz kod sonrası ifadesini hastanede alabilir mi? Bunun kanuni bir dayanağı var mı?

Yine 21. madde gereğince, mağdur sağlık çalışanının ifadesi işyerinde alınmalıdır. Bu prosedüre de uyulmadığı için hekim zaten mağdur olmuşken, bir de nöbet çıkışı karakola gidip ifade vermek zorunda kalıyor.

Yani beyaz koda bağlı olarak kısmi de olsa caydırıcı bir izlenim oluşturabilecek olan bu kanun maddesinin uygulanmaması, suçluya cesaret hekime ise külfet veriyor. Kolluk görevlileri genellikle “bir ara karakola gelirsiniz” diyerek işi yokuşa sürebiliyor. Oysa ki nöbet çıkışı karakola gitmek haklı olarak hekimlerimiz için ek külfet ve stres yaratıyor.

Yasal düzenlemeler yetersiz olsa da, mevcut olanın uygulanmaması sonucu koruma tedbirleri ne yazık ki daha da işlevsiz kalıyor. Esasen Derneğimiz, bu konuda kanunun doğru şekilde uygulanması için İçişleri Bakanlığı ile iletişime geçti. Bakanlık tarafından gelen cevabi yazı ise, “biz Emniyet birimlerini zamanında bilgilendirdik” minvalinde idi. Bu durum maalesef ki Bakanlık’ın bu madde uygulamasında ciddi bir yaptırım için harekete geçmeyi planlamadığını gösteriyor. İlgili yazışma, incelemek isteyen okurlarımız için sosyal medya ortamında mevcut bulunmakta.

Bakanlık’tan aradığımız desteği bulamadığımız için, TATD olarak, danışanlarımızı, ilgili yasa maddesinin uygulanmasını talep ederek haklarını korumaları yönünde bilgilendiriyoruz. Gerektiğinde, olay yerine gelen kolluk görevlileri ile yaşanan çekişmeyi gidermek için telefonda görüşüyoruz. Bütün okurlarımıza da beyaz kod bildirimini takiben olay yerine gelen kolluk görevlilerine, 7151 Sayılı Kanun 21. maddeyi öne sürerek, şüpheliyi ifade sonrası serbest bırakmamaları gerektiğini hatırlatmalarını ve eğer ki kendilerine “siz ifade için karakola gelirsiniz” denmişse aynı Yasa gereğince ifadelerinin hastanede alınması gerektiği hususunda ısrarcı olmalarını tavsiye ediyorum. Böylelikle, gözardı edilen bu maddenin uygulanır hale gelmesini dayanışma ile yaygınlaştırmamız mümkün olabilecektir.

 

Bize zaman ayırarak gündemden düşmeyen beyaz kod konusunu detaylandırdığınız için teşekkür ederiz.

Ben de size ve tüm ekibe teşekkür ederim. Çabalarımız, çabalarınız sonucu daha güvenli ve huzurlu bir çalışma ortamına kavuşmanızı dilerim.

Read More
Share
by Avukat Gonca Karakaptan29 Temmuz 2019 Basında Biz0 comments

Sağlık çalışanına ‘saldırı girişimi’ cezasız kalmadı

İzmir‘de sağlık çalışanına “saldırı girişimi“nde bulunduğu iddiasıyla yargılanan sanığa bin 500 lira para cezası verildi.

Bayraklı ilçesinde bir evden yapılan çağrıya müdahale için giden ambulanstaki sağlık çalışanı Şule Dinç‘in, Muhammet K’nin saldırgan tutumuyla karşılaşması ve 16 yaşındaki hasta yakını B.Ç. tarafından darbedilerek, bir tutam saçının koparılması olayıyla ilgili adli süreç devam ediyor.

Hasta yakını B.Ç’nin yaşının küçük olması nedeniyle dosyasının ayrıldığı soruşturmada, müştekinin uzlaşma teklifini kabul etmemesi üzerine B.Ç. hakkında iddianame hazırlığına başlandı.

Olayda “saldırı girişimi”nde bulunduğu iddiasıyla hakkında dava açılan ve Karşıyaka 8. Asliye Ceza Mahkemesinde yargılanan Muhammet K’yle ilgili, mahkeme “örnek” teşkil edecek bir karara imza attı.

Müşteki avukatı Gonca Karakaptan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, müvekkili Şule Dinç ile katıldığı karar duruşmasında savunması alınan sanığın, olay günü alkollü olduğunu, bu nedenle de ne yaptığının farkında olmadığını beyan ettiğini belirtti.

Beraatini isteyen sanığın, cezalandırılmasını talep ettiklerini vurgulayan Karakaptan, mahkemenin de sanığa “kasten yaralamaya teşebbüs” suçunun sabit olduğu gerekçesiyle bin 500 lira adli para cezası verdiğini söyledi.

“Karar örnek nitelikte”

Karakaptan, kararı sağlık çalışanlarına şiddetin önlenmesi anlamında “umut verici” olarak nitelediklerini, bu cezayla sağlık çalışanlarına şiddet konusunda önemli bir farkındalık oluşacağını umut ettiğini dile getirdi.

“Karar, saldırı ‘teşebbüs’ aşamasında kalsa da cezasız kalmayacağını gösterdi.” diyen Karakaptan, şunları kaydetti:

“Mahkeme bu anlamda örnek nitelikte bir ceza verdi. Bunu basite indirgememek lazım çünkü müvekkilim o an kaçamasa teşebbüs tamamlanarak belki de telafisi olmayan büyük zararlar meydana gelecekti. Sağlık personeline şiddet basında sık sık yer alıyor ama toplumun bazı kesimlerinde gereken duyarlılık maalesef oluşmuyor. Bunun önüne geçmek adına bu tür cezai yaptırımlara ihtiyacımız var.”

Uzlaşmayı kabul etmedi

Karakaptan, aynı olayda Şule Dinç’e saldırarak saçlarını koparan hasta yakını B.Ç. ile ilgili soruşturmanın da sürdüğünü bildirerek, “Müvekkilim bu kişiyle ilgili de uzlaşmayı kabul etmeyerek şikayetini sürdürdü. Hukuki süreç devam ediyor.” dedi.

B.Ç. hakkında da “kasten yaralama” suçundan dava açılmasını beklediklerini aktaran Karakaptan, bu davadan da emsal bir karar çıkacağına inandıklarını sözlerine ekledi.

Olay

İzmir’de, 8 Aralık 2018’de, Bayraklı ilçesi Emek Mahallesi’ndeki bir adreste yaşayan hastaya giden ambulansta görevli sağlık çalışanları, iddiaya göre Muhammet K’nin saldırgan tutumuyla karşılaşmış, bunun üzerine ambulansa refakatçi olarak alınan B.Ç’nin, 112 Acil Servis çalışanı paramedik Şule Dinç’i darbederek, bir tutam saçını kopardığı belirtilmişti. Şule Dinç, güvenlik kamerasınca da kaydedilen olaydan sonra polise giderek şikayetçi olmuştu.

 

Anadolu Ajansı HABERE GİDİN >

Read More
Share